Gastcolumn: De Franse keuken op UNESCO

Onlangs is de Franse keuken opgenomen in de lijst van UNESCO. Fantastisch, niet alleen omdat de Franse keuken zo lekker is, maar ook omdat UNESCO voor het eerst aandacht geeft aan gastronomie binnen zijn erfgoed lijsten.

De lijst van immaterieel cultureel erfgoed bestaat pas een paar jaar, en bevat festivals, feesten, muziek en zangvormen en veel traditionele kennis zoals houtsnijwerk uit Madagaskar en textieltechnieken uit Oeganda.

Nu is daar dus de Franse keuken bij. Of eigenlijk “de Franse traditionele gastronomische maaltijd met de bijbehorende ceremonie eromheen”, want met alleen een Pot au Feu red je het niet. UNESCO beoordeeld op 5 punten:

1. Het element vormt immaterieel cultureel erfgoed.
De gastronomische maaltijd van de Fransen speelt een actieve maatschappelijke rol binnen de gemeenschap en wordt doorgegeven van generatie op generatie als onderdeel van haar identiteit

2. Inschrijving van het element zal ertoe bijdragen dat de zichtbaarheid en het bewustzijn van de betekenis van het immaterieel cultureel erfgoed toenemen.
De inschrijving zal bijdragen aan een grotere zichtbaarheid van de Franse gastronomische maaltijd en werkt als een katalysator voor wederzijds respect en de interculturele dialoog

3. Behoudsmaatregelen worden uitgewerkt die het element kunnen beschermen en bevorderen.
De behoudsmaatregelen weerspiegelen de verbintenissen van de gemeenschap. De Franse autoriteiten en NGO’s versterken de overdracht via het onderwijs en stimuleren de promotie van en het onderzoek naar de Franse gastronomische maaltijd

4. Het element is genomineerd na een zo ruim mogelijke deelname van de gemeenschap.
De voordracht is ingediend naar aanleiding van actieve en brede participatie van gemeenschappen in heel Frankrijk. Dankzij bijeenkomsten en debatten hebben vele instellingen en verenigingen hun toestemming gegeven

5. Het element is opgenomen in een inventaris van het immaterieel cultureel erfgoed op het grondgebied van de indiener.
De gastronomische maaltijd van de Fransen is ingeschreven in de inventaris van immaterieel cultureel erfgoed van Frankrijk

Volgens UNESCO gaat het om een “sociaal gebruik dat als doel heeft om de belangrijkste momenten in het leven van individuen en groepen te vieren”.

Het is een feestelijke maaltijd die mensen bij elkaar brengt om samen de kunst van het goede eten en drinken te genieten. De gastronomische maaltijd benadrukt saamhorigheid, het plezier van de smaak en het evenwicht tussen de mens en de producten van de natuur.

Belangrijke elementen zijn de zorgvuldige selectie van gerechten uit een voortdurend groeiende repertoire van recepten, de aankoop van goede, bij voorkeur lokale producten waarvan de smaken goed samen gaan, het koppelen van voedsel met wijn en specifieke gebruiken tijdens de consumptie, zoals het ruiken en proeven van recepten en ingrediënten aan de tafel.

Als Nederlander wordt je toch een beetje jaloers op de Fransen. Het lijkt of zij iedere dag weer zo’n monumentale maaltijd genieten. Dat is natuurlijk niet zo, en dat hoeft ook niet voor opname in UNESCO. Het gaat om “de gebruikelijke sociale praktijk” voor het vieren van belangrijke momenten.

Ook het NOS journaal besteedde aandacht aan de Franse keuken. En hoewel zij het een beetje nauw bekeken, is het toch een leuk item geworden. En je ziet de verslaggeefster echt genieten.

De chefkok heeft het over Escoffier. Zijn Kookboek van de Klassieke Franse Keuken is het meest Franse kookboek dat er is. De eerste druk is al meer dan 100 jaar oud, en nog altijd is het boek actueel.

En vergeet ook niet het werk van Julia Child. Geen Française van origine, maar wel iemand die de Franse keuken tot over de oceanen bekendheid gaf. Haar kookboek De kunst van het koken zorgde zelfs voor een succesvolle film, Julie & Julia:

De vraag is nu of – en welke – andere landen of bevolkingsgroepen ook een vermelding waard zijn.

De Italiaanse keuken bijvoorbeeld. Ook deze is zeer authentiek, met lokale bereidingswijzen en ingrediënten en ook deze keuken speelt een actieve maatschappelijke rol. En vergeet niet, ze zullen jaloers zijn op die Fransen, dat is zeker.

Deze gastcolumn is geschreven door Gerben.
Gerben werkt bij de kookboekenshop.nl en zit vaak met zijn neus in de (kook)boeken.
Als hem wat opvalt, schrijft hij er graag een stukje over.

(9 keer bezocht, waarvan vandaag 1 keer)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *